Hayatın çok farklı alanlarında yeralan ve farklı dillerden konuşan tartışmacılarla girilecek bu sürecin başlangıçta kaotik ve anarşik bir görünüm sergilemesi kaçınılmazdır. Ama başlangıç için bile en azından ortak bir tartışma zeminine ve asgari bir ortak dile sahip olma yöneliminde olmalıyız. Böylesi bir kurul bu ihtiyacın karşılanması açısından da yararlı olacaktır.

Tartışma sürecine, ulaşılabilen ve içinde yer almak isteyen bütün kesimleri ve kişileri katmak istiyoruz. Doğaldır ki, başlangıçtan itibaren farklı düşüncelerin, farklı seslerin, hatta birbiriyle çatışan fıkirlerin ortaya çıkabileceğini öngörmek zorundayız. Bu kurulu örgütlerken sözkonusu farklılıklardan doğurgan ve zengin bir fıkri bileşime ulaşabilmeyi de hedeflemeliyiz.

Bu noktada pratik olarak yapılması gerekenler şunlardır:

1- Tartışma sürecinin örgütlenmesinde temel birimler tartışma kollektifleri olmalıdır. Tartışma sürecine katılanlar, bulundukları alanda ya da çalışma biriminde ya da en kolay biraraya gelebilecekleri başka tartışmacılarla birer tartışma kollektifi oluşturmalıdır. İlke olarak her tartışmacının içinde bulunduğu çalışma biriminde oluşturulacak tartışma kollektifine katılması önerilirken, özgür bir katılımın sağlanabilmesi için baştan katı kurallar koymak da gereksizdir. Bir tartışmacı düşüncelerini daha etkin bir tarzda dile getirebileceğine inandığı bir kollektife katılabilmelidir. Ancak, bunun için sözkonusu tartışma kollektifinin onayı da gerekli olmalıdır. Öte yandan tartışma kollektifleri yukardan belirlemeyle değil, tartışmacıların özgür ve ortaklaşa iradeleriyle oluşturulmalıdır.

2- Tartışma kollektifleri arasındaki iletişimin sağlanması için bir sözcüler meclisi oluşturulmalıdır. Sözcüler meclisini oluşturanlar, her tartışma kollektifınin seçeceği temsilciler olmalıdır. Sözcüler meclisi bugünkü Divanı da içine alarak çalışmalı ve tartışma kollektifleri arasındaki her türden iletişimin sağlanmasından sorumlu olmalıdır. Bu meclisin bir sekreteryaya ihtiyacı olacağı ortadadır. Başlangıçta bu sekreterya şimdiki Divan olabilir.

3- Sözcülerin başlangıçta karar yetkileri olmamalıdır. Sadece temsil ettikleri tartışma kollektifinin görüşlerini sözcüler meclisi eliyle diğer kollektiflere iletme ve diğer kollektillerde ortaya çıkan görüşleri yine sözcüler meclisinden alarak kendi kollektiflerine taşıma göreviyle donanmış olmalıdırlar. Asıl karar alma ve görüş üretme yetkisi tartışma kollektiflerinin kendisinde olmalı, sözcüler ise farklı kollektiflerdeki değişik görüşleri (tutanak, tebliğ, yazı vb.) meclise ve oradan diğer kollektiflere taşımak dışında bir yetki sahibi olmamalıdırlar.

4- Sözcüler onları seçen kollektifler tarafından her an görevden alınabilmelidirler.

5- Başlangıçta her sözcü kendi kollektifı ile sözcüler meclisi arasında bir ilişki kurarken yine zaman içinde, örneğin A tartışma kollektifinin ihtiyaç duyması halinde B kollektifinin sözcüsü A kollektifinin toplantısına katılabilmeli ve görüşlerini aktarabilmelidir. Yine, ihtiyaç duyması halinde C kollektifinden bir kişinin kişisel görüşleri olan bir metni A kollektifi o kişiyle tartışabilmelidir. Bu durumda A kollektifinin sözcüsü o kişiyi A kollektifinin toplantısına çağırma göreviyle yükümlü olmalıdır.

6- Kollektiflerde üretilen görüşler tutanak, teyp kaydı, ortak metin vb. şeklinde olabileceği gibi, kişiler kendi görüşlerini yazma ve yayma hakkına da sahip olmalıdır.

7- Kollektifler dışında kalan ama tartışma sürecine katılmak isteyen kişilerin bir kollektife katılmaları ya da kendi aralarında kollektif oluşturmaları için sekreterya yönlendirici olmalıdır.

8- Sözcüler meclisinin oluşması için öncelikle Divan, bu fikri en geniş kesimlere taşımalıdır. Divan, gerekirse böylesi bir meclis oluşturulması fıkrini yayabilmek için görev almak isteyen kişileri görevlendirebilmelidir.

(*) Yayın alanında çalışan bir kollektif tarafından hazırlanmıştır.